Anatomisch hoofdstel: wat is het en wanneer kies je ervoor?

Wie een nieuw hoofdstel zoekt, komt al snel het woord anatomisch tegen. Anatomische kopstukken, anatomische neusriemen en complete anatomische hoofdstellen zijn populair. Maar wat maakt een hoofdstel eigenlijk anatomisch? En is het voor elk paard een verbetering? In deze blog lees je hoe een anatomisch hoofdstel is opgebouwd, voor welke paarden het interessant is en waar je op let bij het kiezen.

In het kort: een anatomisch hoofdstel heeft een vorm die meer ruimte laat op gevoelige plekken, vooral rond de oren en langs de kaak. Dat kan prettig zijn voor paarden die gevoelig zijn achter de oren of rond de neus. Het werkt alleen als de vorm ook echt aansluit op het hoofd van jouw paard. Een anatomisch model in de verkeerde maat drukt net zo goed.

Wat is een anatomisch hoofdstel?

Bij een gewoon hoofdstel is het kopstuk een rechte riem die achter de oren over het hoofd loopt. Een anatomisch kopstuk is anders gevormd. Ter hoogte van de oren zitten uitsparingen, zodat het leer niet tegen de basis van de oren aan ligt. Vaak is het kopstuk in het midden breder en gevoerd, zodat de druk over een groter oppervlak wordt verdeeld.

Hetzelfde idee zie je terug bij anatomische neusriemen. Die hebben een vorm die rond de jukbeenderen en de mondhoeken meer ruimte laat. Het doel is steeds hetzelfde: minder druk op de plekken waar een paard het meest gevoelig is.

Waarom ruimte rond de oren belangrijk is

Achter de oren en rond de neus liggen zenuwen en bloedvaten vlak onder de huid. Een riem die daar te strak of op de verkeerde plek ligt, geeft bij elke beweging van het hoofd druk. Dat merk je niet altijd direct aan je paard, maar het kan zich uiten in hoofdschudden, moeilijk optomen of spanning in de nek.

Een veelvoorkomend probleem is een kopstuk dat niet goed achter de oren blijft liggen. Het schuift naar voren en wordt dan strakker gezet om afzakken te voorkomen. Een kopstuk met een inkeping ter hoogte van de oren blijft vaak beter liggen, waardoor dat aanspannen niet nodig is.

Voor welke paarden is een anatomisch hoofdstel interessant?

Een anatomisch hoofdstel kan een goede keuze zijn voor paarden die gevoelig reageren als je de oren aanraakt of het kopstuk over de oren schuift. Ook paarden met grote oren of een smal hoofd, waarbij een recht kopstuk snel tegen de oren aan komt, hebben er vaak baat bij. Daarnaast kiezen veel ruiters voor een anatomische neusriem als hun paard gevoelig is rond de neus of de neusriem op de jukbeenderen schuurt.

Heeft je paard geen klachten en zit het huidige hoofdstel goed? Dan hoeft er niets te veranderen. Anatomisch is geen garantie voor een betere pasvorm, maar een vorm die bij sommige hoofden beter aansluit.

Anatomisch betekent niet automatisch passend

Hier gaat het vaak mis. De uitsparingen van een anatomisch kopstuk zitten op een vaste plek. Valt die plek niet samen met de oren van jouw paard, dan drukt de rand van de uitsparing juist op de oren. Een anatomisch model in de verkeerde maat geeft dus net zo goed druk als een recht kopstuk.

Daarbij is niet elk paardenhoofd symmetrisch. In de blog een passend hoofdstel begint bij het hoofd van je paard lees je over een paard waarbij het ene oor duidelijk breder was dan het andere. Bij zo’n hoofd past ook een standaard anatomisch kopstuk niet goed. Dan is een kopstuk op maat de oplossing.

Zo controleer je een anatomisch hoofdstel

Je controleert een anatomisch hoofdstel op dezelfde manier als een gewoon hoofdstel, met een paar extra aandachtspunten:

• Uitsparingen: vallen ze precies rond de oren, zonder dat de rand ergens tegen de oren drukt?
• Frontriem: is hij lang genoeg, zodat het kopstuk niet naar voren tegen de oren wordt getrokken?
• Neusriem: ligt de vorm vrij van de jukbeenderen en kan het paard kauwen en slikken?
• Symmetrie: ligt het kopstuk aan beide kanten even ver van de oren?

Kijk na het rijden of mennen ook naar de huid. Afgebroken haren of drukplekken bij de oren laten zien dat de vorm toch niet goed aansluit. Hoe je de rest van het hoofdstel stap voor stap nakijkt, lees je in de blog hoofdstel passen.

Anatomische onderdelen los aanschaffen

Je hoeft niet altijd een compleet nieuw hoofdstel aan te schaffen. Soms is een anatomische neusriem of een andere frontriem al genoeg om de druk te verminderen. In de webshop vind je onder meer anatomische neusriemen voor trens en stang en trens, en frontriemen in verschillende maten. Let er bij losse onderdelen wel op dat ze passen bij het kopstuk dat je al hebt.

Ook bij menhoofdstellen kan een anatomisch kopstuk helpen. Juist daar wordt een kopstuk dat over de oren schuift vaak strakker gezet, met alle gevolgen van dien. Met een inkeping ter hoogte van de oren en eventueel een hoofdstelzekering tussen keel- en neusriem blijft het hoofdstel beter op zijn plek.

Twijfel je welk hoofdstel past?

Weet je niet zeker of een anatomisch hoofdstel bij je paard past, of past geen enkel standaard model goed? De Vijfsprong komt aan huis of in de stal, door heel Nederland. Als niveau 4 (men)instructrice met meer dan 25 jaar ervaring meet ik het hoofd en de mond van je paard op en maak ik desgewenst een hoofdstel op maat, ook voor menpaarden. Vraag via het aanmeldformulier een afspraak aan, dan word je ingepland op de route die bij jou in de buurt komt.